Amsterdam, donderdag 14 april 2011 (10.00-13.00 uur).

__________________________________________________________________________

Aanwezig: Marc van Acht (voorzitter), Marcel Janssen, Marijke Brouwer,  Feite van der Veen, Henk Kuipers,  Jan Starmans, Jenny Zonneveld, Cees Damen,  Karin Vermeij, Marco Hoppesteyn,  Narly Rambahros, Sjaak Aalten, Klaske Grimmerink, Bart Waasdorp, Bram van der Klauw, Martin van de Wiel.

Verslag: Martin van de Wiel.

(Nieuwe mailadressen: j.meesters@s-hertogenbosch.nl, : kgrimmerink@almere.nl; bart.waasdorp@lansingerland.nl)

_________________________________________________________________________

1. Opening en agenda

Marc heet iedereen welkom en bedankt Marcel voor de goede ontvangst in Amsterdam.

De werkgroep heet nieuwe leden welkom. Bart Waasdorp (Gemeente Lansingerland), Narly Rambahros (Gemeente Groningen) en Klaske Grimmerink stellen zich voor.

2.  Toelichting op Primos Lokaal (Presentatie Co Poulus ABF)

Co Poulus geeft een toelichting op Primos lokaal, het bevolkingsprognosemodel van ABF.  De presentatie van Co richt zich op de inputvariabelen en de werking van het model.

ABF hanteert een aantal modellen voor verschillende beleidsterreinen:

• Primos voor het vooruitberekenen van bevolking naar leeftijd, huishoudens en etniciteit;
• Fortuna voor de  vooruitberekening van de vraag naar woningen met zorg en beschermd wonen;
• Carmen voor de prognose van de beroepsbevolking;
• In ontwikkeling: prognoses van koopkracht, leefstijlen, leerlingen.

Saillante uitspraak: Je maakt geen prognoses om ze uit te laten komen. Prognoses zijn juist om ze niet uit te laten komen: wat moet je doen om ongewenste ontwikkelingen te voorkomen.

Binnenlandse Zaken heeft gekozen voor Primos en verlaat daarmee de Pearl prognose.

Afspraak: Co Poulus zal de presentatie van Primos lokaal doorsturen naar Marc, die voor verspreiding onder de werkgroepleden zal zorgen.

Alle deelnemers van de bijeenkomst ontvangen een exemplaar van een boekje "Primos, transparantie in cijfers'.

3. Discussie Primos Lokaal

Onder de deelnemers zijn er geen gemeenten die ervaring hebben met Primos Lokaal. Co Poulus heeft aangegeven dat de gemeente Oosterhout er mee gaat werken.

Den Haag (Jan Starmans) heeft het model aangeschaft om het uit te testen en om de resultaten te kunnen vergelijken met de eigen berekeningen van GBpro. Jan geeft aan dat vooral de vergelijking van de resultaten op buurtniveau daarbij interessant zijn.

De kracht van Primos Lokaal is het regionale niveau. De kracht van GBpro is het lokale/ niveau van wijken en buurten.

Ook de Provincie maakt gebruik van Primos (IPB). Gemeenten kunnen de uitkomsten van de provinciale prognose voor hun gemeente verkrijgen via de Provincie.

Primos wordt om de twee jaar officieel uitgebracht en is daarbij gekoppeld aan het verschijnen van de landelijke CBS prognose. In het tussenliggende jaar verschijnt een niet officiële update.

De actualiteit van Primos hangt samen met de beschikbaarheid van CBS gegevens. De gegevens zijn hierdoor altijd enigszins gedateerd.

In de praktijk blijkt dat gemeentelijke bestuurders en beleidsmakers nogal snel overgaan tot het gebruik van landelijke prognosecijfers van Primos of Pearl. Om hieraan tegenwicht te bieden is het belangrijk om je eigen gemeentelijke prognose goed te positioneren.

Belangrijk is om te weten dat Primos is gebaseerd op (regionale) afspraken over de woningbouw. Primos is derhalve vooral een beleidsprognose op basis van regionale woningbouwafspraken.

Het bouwprogramma van gemeenten op basis van afspraken is vaak groter dan het feitelijke bouwprogramma. Per gemeente zijn grote verschillen in de mate waarin de bouwprogramma's reëel zijn. Een toets voor Primos is dat de cijfers voor de regio moeten kloppen.

De uitkomsten van Pearl en Primos verschillen, onder meer vanwege de verschillen in input van woningbouw. (Pearl maakt gebruik van nieuwe kaart Nederland en vraagt informatie op bij gemeenten).

4.  Mededelingen voortgang ontwikkeling GBpro

Bram geeft aan dat aandacht is gegeven aan onder meer:

• Het uitschrijven van de programmaregels voor het maken van de huishoudenprognose per gebied.
• Het beantwoorden van vragen van vorige keer, bijvoorbeeld de etniciteit naar gebied.
• Schoonheidsfoutjes GBpro 2.25:
  = Hoe kun je de correctiematrix weggooien en opnieuw vullen?
  = Sloop/nieuwbouw.
  
  

De volgende updateversie van GBpro wordt in de tweede helft van 2011 verwacht. Nieuw in de update zijn de huishoudenprognose per gebied en de etniciteits prognose per gebied.

De ontwikkeling van deze modules is al ver, maar Pronexus moet de parameters nog aanpassen.

Afspraak: De update van GBpro is gereed in december 2011.

5.  Beleidseffect prognoses: hoe kun je de invloed van andere factoren dan woningbouw doorrekenen?
Het toekomstige bevolkingsverloop is afhankelijk van autonome processen en van beleidsbeïnvloeding. GBpro hanteert woningbouw als hefboom voor de ontwikkelingen van bevolking.

Op welke manier kunnen andere aspecten van beleidsbeïnvloeding worden meegenomen, zoals bijvoorbeeld arbeidsmarktontwikkelingen?

Marcel legt uit dat het model dit soort ontwikkelingen meeneemt via aannames over  woningbouw. Het vergroten van je arbeidsmarkt impliceert immers dat je extra woningen moet toevoegen om hieraan tegemoet te kunnen komen. Ook wanneer je bijvoorbeeld een grotere aantrekkelijkheid van je gemeente als impuls voor bevolkingsgroei wilt doorrekenen kun je dit doen via woningbouwaannames.  

Het instellen van deze aannames van beleidsbeïnvloeding moet je buiten het model om doen en kun je vervolgens vertalen naar je correctiematrix.

6. Binnenlandse migratie

Het maken van een goede inschatting van de binnenlandse en buitenlandse migratie is essentieel voor de bevolkingsprognose.

Binnen het model kun je de binnenlandse migratie bepalen via de HSR berekening. Ook kan via een regressie buiten het model om kan de toekomstige migratie worden berekend.

Momenteel is sprake van een stagnatie van de woningmarkt. Indien je constateert dat hierdoor de inwoning van huishoudens toeneemt, dien je de Finwh aan te passen.

Voor het inschatten van de buitenlandse migratie kun je het beste aansluiten bij de CBS aannames. Neem het aandeel van vestiging en vertrek van je eigen gemeente binnen het landelijke vestiging en vertrek als uitgangspunt

7. Rondvraag en afsluiting

Binnen de rondvraag wordt het idee geopperd voor het organiseren van een studiebijeenkomst en hiervoor een externe spreker(s) uit te nodigen. Binnen de werkgroep prognoses zal een aantal deelnemers hiervoor het voortouw nemen. Jan, Karin, Marc en Martin melden zich hiervoor aan en nemen onderling contact op om hiervoor een voorstel te doen. Dit voorstel kan worden besproken op de volgende bijeenkomst van de werkgroep prognoses.

Marcel wil voor het volgend overleg een presentatie geven over de ontwikkeling van geboorten.

Volgende vergadering: Donderdag 22 september, O&S Amsterdam 10.00 - 13.00 uur.