In het verleden werden verschillende meetinstrumenten voor de veiligheidssituatie naast elkaar gebruikt: de Politiemonitor Bevolking, het Permanent Onderzoek Leefsituatie van het CBS en de Leefbaarheid- en Veiligheidsenquête voor het grote stedenbeleid. De Veiligheidsmonitor Rijk is ontstaan uit de samenvoeging van deze instrumenten. In augustus 2006 is een bestuurlijke intentieverklaring ondertekend voor de stroomlijning van de Veiligheidsmonitors.  

De Veiligheidsmonitor Rijk is uitgevoerd in 2006, 2007 en 2008. Vervolgens is deze monitor in samenwerking met politiekorpsen, de VNG, de G4 en de G27 verder ontwikkeld en toegesneden op de behoefte van de regionale en lokale veiligheidspartners. Hieruit is in het najaar van 2008 de Integrale Veiligheidsmonitor ontstaan.

Met de introductie van deze monitor is een volgende stap gezet in het stroomlijnen van de cijfers over veiligheid in Nederland. Naast de landelijke meting die door het CBS wordt uitgevoerd, hebben ook voor het eerst gemeenten, (stads)regio’s en/of politiekorpsen aan deze monitor deelgenomen. Hiermee is de IVM een geschikt meetinstrument voor het voeden van het veiligheidsbeleid zowel op nationaal niveau als op regionaal en lokaal niveau.