Aanwezig: zie bijgevoegde presentielijst.

Else-Marie Willems heet alle aanwezigen van harte welkom en bedankt de gemeente Lelystad voor het beschikbaar stellen van de accommodatie en faciliteiten.

In de kerngroep van het HOP is een wisseling geweest. Jeroen van Zweth heeft een andere functie aanvaard. Zijn plaats wordt ingenomen door Klaske Gonlag. Puk van Tuyl neemt afscheid, maar kan door privé-omstandigheden niet aanwezig zijn op deze bijeenkomst van het HOP. Van hem zal op een later tijdstip afscheid worden genomen. Als nieuw lid wordt Kees van der Hoeven verwelkomd.

1. Voorstelrondje

Iedere aanwezige stelt zich voor en vertelt waar hij/zij/het bureau mee bezig is. Ter vergadering wordt er een overzicht interessante onderzoeken en vragen uitgereikt. Daarin informatie en vragen van de gemeenten Almere, Amersfoort, en de discussiepunten uit de notitie over jeugdmonitoren. Het overzicht wordt als bijlage bij het verslag gevoegd.

Onderstaand een beknopt overzicht naar gemeente en de belangrijkste onderzoeksactiviteit:

Den Bosch sport- en cultuurparticipatie; KTO Geonet

Alkmaar afronden regionale jongeren omnibus

Eindhoven monitor taakveld groen en beheer

Almere integreren van bijstandsvrouwen in het arbeidsproces

Oostveen buurtmonitoring, leefbaarheid en veiligheid, lokale trendrapporten

Emmen monitoring GSB, woonbelevingsonderzoek

Groningen monitor centrum

Amersfoort analyse verdachte personen; politieverdachten gekoppeld aan bevolkingsregister + justitie

Delft monitor dienstverleningsproces en registratie

Almelo omnibusonderzoek, indicatoren programmabegroting

Helmond indicatoren programmabegroting, evaluatie gebruiksruimte voor aan harddrugs verslaafde daklozen, jeugd 0-11 jaar in Helmond, regionaal woningmarktonderzoek, L&V

Heerlen jeugd- en jongerenenquête, evaluatie Hartslagproject, digitaal panel aan het samenstellen

Zwolle MTO, ondergrondse afvalcontainers

Lelystad leefsituatie-onderzoek + sport en cultuur

Heerhugowaard KTO, indicatoren programmabegroting

Leiden stadsenquête, leefbaarheidsmonitor, programmabegroting, wonen, monitor 2006

Prov. Utrecht offshoring (verplaatsen bedrijven) en wat dat betekent, zowel kwantitatief als kwalitatief

Tilburg KTO schuldhulpverlening, MBO, bevolkingsprognoses

Den Haag: onderzoek doelmatigheid gemeentelijke kantorenhuisvesting, gemeentelijke bedrijfsvoering, WBO 2002, binnenstad: prognose + bezoekersonderzoek

Rotterdam voorbereiden conferentie over leefstijlen

Amsterdam prestatiemeting / dienstverleningsonderzoek

Prov Groningen regionale onderwijsmonitor 20 gemeenten, zorg en ouderen

Enschede stadspeiling, klantenmonitor, on-line burgerpanel, burgerjaarverslag

Haarlem overlast horeca / binnenstad, ism I&O Research

Prov Limburg hoe tevreden zijn gemeenten over de provincie, grote instellingen op het gebied van zorg

Lelystad stadspanel ??moet?? van het college, is op zoek naar een protocol. Wie bepaalt de onderwerpen enzo; leef(stijl)onderzoek

Utrecht communicatie ? dienstverlening, veiligheidsonderzoek

Ede programmabegroting, MTO

Breda onderwijsmonitor GOA, afvaltoerisme in Breda

Op het verslag zijn geen op- en/of aanmerkingen. Het verslag wordt dan ook goedgekeurd. Met dank aan de notulist (Ben van de Burgwal ? Amersfoort).

1. Mededelingen uit het VSO-bestuur

1. contactpersoon:

Lydia Hubregtse is vanuit het bestuur contactpersoon voor het HOP, website VSO en de werkgroep kleine bureaus.

2. werkgroep kleine bureaus:

Er is een heidedag geweest met en over de werkgroep platform kleine bureaus. Deze werkgroep zal worden omgezet in een platform strategie en bedrijfsvoering. Binnenkort zal er vragenlijst worden uitgezet om te inventariseren wat er bij de leden op dit terrein speelt. Er kan dan tot kennisuitwisseling worden gekomen.

3. Website VSO

• Chris van de Ven is webmaster van de VSO-site krijgt nu vanuit het Kenniscentrum Grote Steden (KCGS) ondersteuning.
• Er is een oproep geweest aan alle leden van de VSO om publicaties aan te leveren voor de VSO-website. De helft van de bureaus heeft aan deze oproep gehoor gegeven. Bureaus die nog niet hebben gereageerd worden nadrukkelijk verzocht dit alsnog te doen.
• E-mailuitwisseling: platforms: platformsecretarissen houden in principe zelf bij. Wel moeten enkele lijsten up-to-date gemaakt worden.
• Vraag en aanboddeel wordt aardig gebruikt.
• Er komt nog een brief over de site om nog meer gebruik te maken van de site.
• Ook op andere gebieden wordt de samenwerking met KCGS uitgebreid.

1. Benchmark, monitoring e.d.

De VSO is van mening hier nadrukkelijker een rol in de voorbereiding te willen spelen en niet alleen maar in de uitvoering.

2. Vragen aan het bestuur: geen

Almere: Vraagt of er iemand ervaring heeft met een onderzoek naar problematische jeugdgroepen in de openbare ruimte en/of daar gemeenten al een vervolgonderzoek gedaan hebben ivm het meten van effecten tbv beleidsmonitoring.

Eindhoven zal hun rapport hierover beschikbaar stellen.

Amersfoort: Afgelopen maandag zijn er bij het bestuur de resultaten gepresenteerd van een onderzoek naar verdachte personen. De hoofdofficier was van mening dat het onderzoek te gevoelige informatie verstrekte waardoor het niet openbaar zou mogen worden. Gevraagd wordt hoe collega-bureaus in vergelijkbare gevallen met deze gevoelige informatie omgaan. Uitkomst van het onderzoek is dat het aandeel van de Marokkaanse, Surinaamse en Somalische groep jongeren nog groter is dan tot nu toe werd vermoed. Het ging om analyse van de dossiers die naar justitie worden gestuurd. Van alle verdachten bij de Politie komt maar een deel (ca de helft) bij Justitie terecht.

Paul Oostveen deelt mee binnenkort een dergelijk onderzoek in Nijmegen af te ronden. Als het rapport openbaar is wil hij graag overleg over dit type onderzoek

Provincie Groningen is verbaasd over gang van zaken. Ze hadden voor de koppeling van bestanden politie, justitie, gemeente zelfs speciale toestemming van de minister nodig.

Uit de diverse toelichtingen blijkt dat allochtonen in deze analyses zijn oververtegenwoordigd.

Naar aanleiding van deze discussie is er een lijst rondgegaan waarop een ieder die belangstelling heeft voor of al werkt met de gegevens over de G-30 steden over verdachten (harde kern, first offenders enz.) en data-aanvullingen zich kan melden. Noot: melden kan nog, bij Truus Ruys van Helmond. (t.ruys@helmond.nl)

Leiden Vraagt ondersteuning bij indicatoren programmabegroting. Diverse gemeenten (zie hierboven) hebben aangegeven bij indicatoren programmabegroting betrokken te zijn. Kan contact mee worden opgenomen.

1. Innovatiemonitor Openbaar Bestuur en Benchmark in gemeenteland

De Vereniging van Gemeentesecretarissen heeft gevraagd innovatie binnen overheden aan te zwengelen. In Axis verstrekt daarom subsidies voor innovatieve projecten bij overheden. De projecten worden gevolgd en er wordt hierover kennis vergaard. Dit heeft geleid tot de innovatiemonitor.

Ook hebben gemeentesecretarissen van gemeenten met meer dan 100.000 inwoners aangegeven dat er veel wordt gebenchmarkt, vele typen benchmarks zijn, dat met benchmarken veel tijd en geld gemoeid is, versnipperd en weinig vergelijkbaar gebeurt. De vraag is daarom aan het VNG voorgelegd te bekijken of monitoren en benchmarks meer op elkaar kunnen worden afgestemd en of we tot een gezamenlijk product kunnen komen. Daarbij wordt ook opgemerkt dat gemeenten in verband met toezichthoudende taak al veel informatie moeten aanleveren aan departementen en anderen. De VNG is met deze vraag aan de slag gegaan en is dan ook bezig met het opzetten van een "familie van benchmarks" vanuit de vraag eenheid in onderzoek bij onder andere balies van burgerzaken te bewerkstelligen. Het geeft burgers en gemeenten inzicht in het functioneren van de publieksbalie. (Voor een uitgebreide toelichting wordt verwezen naar de VSO-site waarop de powerpointpresentatie beschikbaar zal komen en naar de site http://www.benchmarking-publiekszaken.nl).

Over het benchmarkinstrumentarium van de VNG is een boekje verschenen dat aan iedere deelnemer van het HOP zal worden toegezonden.

De VNG en In Axis vragen zich af of deelnemers van het HOP de meerwaarde zien van het ontwikkelen van deze benchmarks en innovatiemonitor, wat tips en randvoorwaarden zijn, welke nieuwe terreinen geschikt zijn en wat de rol voor de VSO en individuele bureaus kan zijn.

Vanuit de provincie Limburg wordt meegedeeld dat de afd. Financiën daar een benchmark heeft verricht op basis van de begrotingscijfers van de gemeenten in deze provincie. Deze benchmark is voor gemeenten gratis beschikbaar.

Gevraagd wordt hoe de relatie met de GSB-benchmark is. Deze link moet nog worden gelegd, maar gaat zeker gelegd worden.

Ben van de Burgwal merkt als trekker van het platform Meetlat op dit initiatief toe te juichen. Er wordt veel gebenchmarkt in het land, zonder dat je invloed op de kwaliteit ervan hebt. Uit ervaringen met Meetlat is duidelijk naar voren gekomen dat het langs elkaar zetten van monitor-resultaten uit de diverse gemeenten een zware taak is als je het op een betrouwbare manier wilt doen. Dit juist omdat er in methodisch opzicht nogal wat haken en ogen aan de vergelijkbaarheid van data zitten. Het kost veel moeite tot goede vergelijkbare data te komen. Het is goed ons als VSO te bezinnen op de te varen koers in de discussie diverse lokale (veiligheids- of jeugd-)monitoren versus één landelijk afgenomen monitor.

Vanuit verschillende kanten wordt echter ook aangegeven dat

• het gevaar mogelijk aanwezig is dat individuele bureaus gebruikt gaan worden voor het moeten aanleveren van cijfers voor allerlei benchmarks zonder dat ze aan hun eigenlijke werk toekomen en zo alleen nog cijferboeren worden.
• het risico bestaat dat vanuit Ministeries aan bureaus de opdracht wordt gegeven onderzoek te gaan doen, waardoor de bureaus O&S van gemeenten buiten spel gezet worden en de lokale informatiebehoefte onder druk komt te staan.
• De continuïteit van de monitor niet gewaarborgd is. Is het niet te veel een reactie die gevat kan worden onder de term ?waan van de dag?. Bestuurders vinden de ene keer benchmark super belangrijk en op enig ander moment is het van veel minder belang.
• bezuinigingen benchmark stimuleren, hetgeen negatieve gevolgen kan hebben voor onderzoek van de individuele bureaus voor onderzoek en statistiek (minder budget en minder formatie ten behoeve van de werkgelegenheid van landelijk opererende bureaus).

Het uitwisselen van ervaringen achter de cijfers van een benchmark wordt gezien als belangrijk winstpunt. Lokale bureaus O&S kunnen hierin een rol spelen. Het is dan tevens te overwegen deze ervaringen op een openbaar toegankelijke site te zetten, met een gesloten deel voor de deelnemende gemeenten, waarop de prestaties staan. Dit kan ook in verband gebracht worden met de werkzaamheden die gemeenten in het kader van de Wet Maatschappelijke Ondersteuning zullen moeten gaan uitvoeren.

Het VSO-bestuur zal dan ook met de VNG in overleg treden hoe de VSO en haar leden hierbij op een goede wijze betrokken kunnen worden. Ook wordt er overleg gepleegd over beheer van de site die medio 2005 van start zal gaan. Misschien kan het KCGS hierin ook een rol spelen. Aan VNG en In Axis wordt meegegeven niet alleen met de vakafdelingen bij benchmark contacten te onderhouden, maar ook, indien aanwezig, het bureau onderzoek en statistiek van de gemeente. Het is niet wenselijk dat bureaus zo maar geconfronteerd worden met de uitvoering van veldwerk binnen die gemeente zonder dat er afgestemd is met de planning van het bureau O&S wat betreft bijvoorbeeld veldwerk. De landelijke ontwikkelingen over benchmark zullen worden gevolgd. Het is misschien een idee hierover op een volgende dag een workshop voor te bereiden.

Wat betreft benchmark vergunningverlening en handhaving wordt binnenkort begonnen met 15 gemeenten met meer dan 100.000 inwoners.

1. Werkgroep INK/KTO/MTO: Doel van de werkgroep is landelijke ontwikkelingen goed te volgen en te rapporteren, wat doen welke gemeenten, en er een workshop over te organiseren in 2005.
2. Internet/Panel: Doel is in beeld te brengen hoe je het beste kunt starten met een internetpanel, wat mogelijkheden zijn, waar software het beste kan worden ingehuurd en wat valkuilen zijn als je er mee bezig gaat.
3. Voorbereidingsdag studiedag welzijnsonderzoek 2005. Het is de bedoeling in juni 2005 weer een studiedag te organiseren. Enkele leden van de werkgroep die dit jaar de studiedag hebben georganiseerd willen nog wel een jaar hun diensten aanbieden. De groep dient echter aangevuld te worden met 3 tot 4 personen.

Wie zich wil aanmelden voor één van deze werkgroepen kan dat doen bij Else-Marie Willems.

1. Kwalitatief onderzoek: Bert Mentink en Marcel Schroeten hebben geïnventariseerd welke cursusmogelijkheden er op dit gebied zijn. De cursusaanbieder op dit gebied is Geoplan. Het VSO-bestuur gaat met Geoplan in overleg. Op de volgende bijeenkomst wordt hierop teruggekomen. De werkgroep wil graag blijven bestaan. Als nieuw doel voor de werkgroep wordt voorgesteld: verzamelen en uitwisselen van (ervaringen met) kwalitatief onderzoek.
2. Jeugdmonitor: De werkgroep heeft een notitie vervaardigd waarin ontwikkelingen op dit gebied in beeld gebracht zijn. Gladys Tummers vult nog aan dat ze een overzicht aan het maken is van gemeenten die iets doen / gedaan hebben met een jeugdmonitor. Marion Matthijssen stelt de rol van de GGD?en nog nadrukkelijk aan de orde. De landelijke GGD is indicatoren aan het voorbereiden die consequenties kunnen hebben voor gemeentelijke informatiebehoefte en onderzoek. De bespreking van het stuk moet daarom niet te lang duren, anders hebben we op vaststelling van de indicatoren geen enkele invloed meer als VSO. Else-Marie heeft met Paul Misdorp van het VSO-bestuur contact gehad. Hij vond het een goed stuk. Dit stuk is uitgangspunt voor een gesprek hierover in het VSO-bestuur. Het VSO-bestuur zal na bespreking in het bestuur reageren naar de werkgroep.

1. Datum en locatie volgende bijeenkomst van VSO-HOP

De volgende bijeenkomsten vinden plaats op

• 24 februari 2005 in Heerlen
• 6 oktober 2005 in Helmond

Door sommige deelnemers wordt uitgesproken dat Heerlen erg ver weg is en dat het gevaar bestaat dat er op de volgende bijeenkomst weinigen aanwezig zullen zijn.

Wilma Timmers (Helmond) stelt de vraag hoe we met al die monitoren omgaan als VSO en individuele bureaus. De monitor Veiligheid wordt via de website gecommuniceerd. Het zou goed zijn een gezamenlijk standpunt uit te brengen over deze monitor. Het VSO-platform Grote Steden dient zich hiermee nadrukkelijk bezig te houden.

20 oktober 2004 is landelijke expertdag.

Truus Ruys laat een lijst rondgaan waarop deelnemers kunnen intekenen voor afstemming van het onderzoek verdachten harde kern (Zie ook agendapunt 5 in dit verslag.)

De gemeente Lelystad wordt nogmaals bedankt voor de gastvrijheid.

De middag was gewijd aan een workshop toekomstverkennen door Dr.ir. Marjolein van Asselt

Van de Faculteit der Cultuurwetenschappen van de Universiteit Maastricht en Drs. Nicole Rijkens-Klomp van Pantopicon Antwerpen.

Na een toelichting gaan we in groepjes aan de slag met diverse manieren van toekomstverkennen. Een leuke en leerzame workshop!

Tot slot was er een borrel die wordt aangeboden door de gemeente Lelystad.